Staat moet e-mails aan advokaten Manning geven

Tijdens een procedurezitting vorige week heeft de militaire rechter de Amerikaanse justitie opdracht gegeven meer dan 600 e-mails die betrekking hebben op de detentie van Bradley Manning in de mariniersgevangenis Quantico te overhandigen aan zijn advokaten, aldus AFP. De e-mails gaan over de plannen van de militairen om vragen van de pers over de detentie van Manning te beantwoorden, voorbereidingen op protestdemonstraties, wijzigingen in de bezoekerslijst en andere bijzonderheden. De beslissing van rechter Denise Lind betekent dat de verdediging nu in totaal de beschikking heeft over 1300 vrijgegeven e-mails. Slechts 12 van de berichten hoeven niet ter beschikking te worden gesteld, omdat ze volgens de rechter niet relevant zijn voor de zaak.
De zittingsdagen van vorige week werden verder onder meer besteed aan onderhandelingen tussen de procespartijen over het horen van getuigen die iets kunnen zeggen over de medewerking die justitie heeft gegeven aan pogingen van de advokaten om Manning in staat te stellen zijn recht op een snelle procedure (speedy trial) te realiseren. De komende procedurezittingen zullen mede hierover gaan.
Meer gedetailleerde verslagen van het proces zijn te vinden op de site van het Bradley Manning Support Network

VS doen onderzoek naar mogelijke Wikileaks lekken wegens “verbinding met de vijand’



Een systeemanaliste van de Amerikaanse luchtmacht, die sympathie had getoond voor Wikileaks en Bradley Manning, is zelf het voorwerp geworden van een militair onderzoek om te bepalen of zij documenten had gelekt naar Wikileaks, aldus Glenn Greenwald in de Guardian. Dokumenten die werden verkregen op basis van de Freedom of Information Act laten zien dat de vrouw herhaaldelijk werd ondervraagd over haar steun aan en mogelijke kontakten met Wikileaks en Assange. Wikileaks werd door de ondervragers aangeduid als een “anti-Amerikaanse of anti-militaire groep”.
Het onderzoek werd uiteindelijk afgesloten zonder dat er bewijs was gevonden voor lekken. Maar interessant is het delikt dat werd onderzocht, “het onderhouden van verbindingen met de vijand”, strafbaar volgens artikel 104 militair strafrecht. Er kan de doodstraf op staan.
Greenwald stelt dat hiervoor twee verklaringen mogelijk zijn. De ene zou zijn dat het leger van de VS Wikileaks nu officieel aanduidt als “de vijand”. Dat zou niet de eerste keer zijn. In 2008 onthulde de New York Times al een dokument van het Pentagon, waarin te lezen was dat Wikileaks op de “lijst van vijanden die een bedreiging vormen voor de veiligheid van de Verenigde Staten” stond.
Maar volgens Greenwald is een tweede mogelijkheid waarschijnlijker, namelijk dat de VS onder Obama bij hun jacht op klokkenluiders nu de theorie zijn gaan aanhangen dat elk lek van geheime informatie het misdrijf op kan leveren van “hulp aan de vijand” of “verbinding onderhouden met de vijand.” Dat gegeven speelt ook in de zaak Manning die er eveneens op basis van artikel 104 onder meer van wordt beschuldigd “al-Qaida te hebben geholpen door het lekken van honderdduizenden militaire en regeringsdokumenten”. De implikaties hiervan zouden bijzonder verontrustend zijn, omdat ook persorganen zoals de New York Times in het verleden dit soort geheimen regelmatig hebben onthuld. De Times heeft bijvoorbeeld regelmatig informatie met de klassifikatie 'Top Geheim’ bekend gemaakt, terwijl via Wikileaks alleen dokumenten met een lagere geheimhoudingsgraad zouden zijn gelekt. De huidige Amerikaanse regering vervolgt ook klokkenluiders wegens spionage en dat veel fanatieker dan haar voorgangers

Procesbegin vastgesteld voor februari 2013

Tijdens een nieuwe reeks procedurele zittingen in de zaak Manning heeft de militaire rechter bepaald dat wat de Guardian noemde "waarschijnlijk het grootste klokkenluidersproces in de geschiedenis van de VS" zal plaatsvinden tussen 4 februari en 15 maart volgend jaar. Rond die tijd zal Manning bijna drie jaar in voorarrest zitten, veel langer dan de periode van 120 dagen die in het militaire recht normaal gesproken is toegestaan tussen de eerste beschuldiging en het begin van het proces.
De procedurezittingen draaiden voornamelijk rond een bestand van 1384 e-mails die werden gewisseld tussen militaire autoriteiten van de mariniersgevangenis Qantico (Virginia) in de tijd dat Manning daar werd gevangen gehouden. Justitie bestreed de relevantie van het grootste deel van de mails voor de verdediging. Uiteindelijk werden op het allerlaatste moment 600 mails aan de advokaten gegeven en zal de rechter de rest gaan beoordelen. De mails zijn van belang omdat ze gaan over de omstandigheden waaronder Manning is vastgehouden, die volgens de verdediging neerkomen op straf voorafgaand aan een veroordeling hetgeen niet is toegestaan.
Uit al vrijgegeven mails is gebleken dat de verscherpte behandeling van Manning als een verondersteld zelfmoordrisiko tot in detail werd bepaald door een mariniersgeneraal in het Pentagon, luitenant-generaal George Flynn, en niet plaatsvond vanwege aanbevelingen van gevangenispsychiaters of gedrag van Manning zelf.

De verdere agenda

17-18 oktober: vaststellen getuigenlijst voor versnelde procedure
29 oktober - 2 november: behandeling verzoek versnelde procedure, voorstellen voor getuigen inzake de onwettige bestraffing voorafgaand aan het proces
27 november - 2 december: behandeling verzoek verdediging inzake onwettige bestraffing voor het proces
10-14 december: getuigenverhoren voorafgaand aan het proces en bewijskwesties
14-18 januari: behandeling geheime informatie tijdens het proces
28-29 januari: laatste procedurele voorstellen voor het proces
30 januari: onderzoek van  de kandidaat-juryleden
4 februari - 15 maart: proces

Behandeling Manning 'in flagrante strijd' met grondrechten

De verdediging van Bradley Manning heeft in een processtuk in detail uiteengezet waarom de omstandigheden waaronder hij negen maanden gevangen is gehouden in de mariniersgevangenis Quantico in flagrante strijd zijn met zijn recht om niet al voorafgaand aan zijn proces te worden gestraft. Verdediger David Coombs geeft aan dat Manning was opgesloten in een cel van 2 bij 3,5 meter en dat hij maar 20 minuten per dag daglicht mocht zien. Tussen 5 uur 's ochtends en 10 uur 's avonds mocht hij niet slapen of op zijn bed liggen of tegen een wand leunen. Verder werd hij onderworpen aan vernederingen bijvoorbeeld doordat hij werd gedwongen 's ochtends naakt voor zijn cel te staan tijdens inspektie. Coombs wil nu dat de aanklachten tegen Manning worden vernietigd, omdat op deze manier inbreuk gemaakt is op zijn grondwettelijk recht om verschoond te blijven van wrede en ongebruikelijke bestraffing.
Het leger stelt dat Mannings behandeling plaatsvond voor zijn eigen bescherming tegen mogelijke zelfmoordpogingen in het kader van een zogenaamd bevel "ter bescherming van letsel" (prevention of injury - POI), maar de verdediging vindt geen enkele aanleiding daarvoor. Het is nu uit e-mails duidelijk geworden dat de POI-order van het hoogste echelon kwam, van een drie-sterren-generaal van de mariniers aan de gevangenisdirekteur.

(Beperkte) schade door Wikileaks mag niet worden besproken tijdens rechtszaak

Rechter kolonel Denise Lind heeft bepaald dat Manning tijdens de behandeling van zijn rechtszaak geen bewijs mag aanvoeren dat de berg geheime berichten die terecht zijn gekomen bij Wikileaks slechts beperkte schade heeft veroorzaakt aan de nationale veiligheid en de buitenlandse betrekkingen van de Verenigde Staten. Volgens de rechter is dit niet relevant voor de 22 aanklachten tegen Manning. Lind liet de deur nog wel op een kiertje staan door de mogelijkheid te openen dat de verdediging argumenten over de toegebrachte schade aan mag voeren om eventuele bevooroordeeldheid van bepaalde individuele getuigen aan te tonen. En als de beklaagde zou worden veroordeeld, dan mogen zowel de aanklagers als de advokaten ingaan op de toegebrachte schade bij de diskussie over het bepalen van de strafmaat.
Het door de rechter tijdens een procedurezitting genomen besluit belemmert volgens het Bradley Manning Support Network de verdediging ernstig bij het voeren van het verweer dat Manning een klokkenluider is en dat hij als inlichtingenanalist zich ervan bewust was dat de informatie geen schade zou toebrengen, maar dat het juist van het grootste belang was dat het publiek er kennis van zou nemen.
Rechter Lind besloot ook dat de commandant van de gevangenis waar Manning is opgesloten, overste Dawn Hilton, volgende maand zal getuigen over de beoordeling van Manning als gevangene en de reden dat hij in Fort Leavenworth niet in eenzaamheid is opgesloten in tegenstelling tot zijn eerder verblijf in de mariniersgevangenis Quantico. Dit was een verzoek van de leider van Mannings advokatenteam, David Coomb. Deze stelt dat uit de gang van zaken blijkt dat Manning, die in Quantico onder zeer scherpe beperkingen was opgesloten vanwege veronderstelde suicidale neigingen, daar onwettig en onmenselijk is behandeld.
De zitting werd onder meer bijgewoond door eerdere klokkenluiders zoals Thomas Drake van de National Security Agency (NSA). Zij zijn solidair met Manning.

"Manning slechter behandeld dan terroristen "

De advokaat van Bradley Manning stelt in een processtuk dat de juridische positie van zijn kliënt slechter is dan terroristen in vergelijkbare gevallen als de aanklacht van "hulpverlening aan de vijand" niet wordt verduidelijkt. In de aanklacht staat dat Manning tussen november 2009 en 27 mei 2010 in Irak "bewust langs indirekte weg inlichtingen aan de vijand heeft gegeven." Tijdens de voorbereidende zittingen tot nu toe is duidelijk geworden dat dit betrekking heeft op het versturen van "geheime dokumenten naar de vijand via de website Wikileaks." De genoemde vijand zou al-Qaida en al-Qaida op het Arabisch Schiereiland zijn en een terroristische groep waarvan de naam niet is bekend gemaakt.
Het gaat nu om de juridische definitie van "hulp aan de vijand" die "bewust" moet zijn gegeven. De rechter heeft al vastgesteld dat dit inhoudt dat de soldaat "daadwerkelijke kennis" moet hebben gehad dat hij bezig was om inlichtingen aan de vijand te geven, wil deze aanklacht bewezen worden.
Advokaat Coombs gaat nu proberen de lat nog wat hoger te stellen. Hij voert aan dat in vergelijkbare zaken tegen terroristen die in Guantanamo worden behandeld door militaire kommissies, de aanklagers moeten bewijzen, dat verdachten "bewust en opzettelijk" de vijand hebben geholpen. Dit kaatste kriterium, de intentie om kwaad te doen, wordt bij Manning niet aangevoerd als vereiste. Hierdoor komt de aangeklaagde soldaat in het nadeel in vergelijking met de verdachte terroristen.
Volgende week is er opnieuw een procedurele zitting.

Justitie moet documenten geven aan advokaten Manning

De rechter in de zaak Manning heeft eind juni opdracht gegeven om sleuteldocumenten die betrekking hebben op de zaak te overhandigen aan de advokaten. Justitie heeft tot 25 juli de tijd gekregen om rapporten van de FBI, de CIA en het Office of the National Counterintelligence Executive (Oncix) ter beschikking te stellen. Het gaat om schaderapporten over de inlichtingenberichten en ambassadetelegrammen die naar buiten gekomen zijn via Wikileaks. Justitie heeft van rechter Denise Lind ook het formele bevel gekregen om een verklaring te geven voor de manier waarop zij omgaan met het verstrekken van informatie aan de verdediging. David Coombs, de advokaat van Manning, beschuldigt justitie van "een patroon van obstruktie" en zegt dat ze proberen "de bal te verstoppen". Uit persberichten is de indruk ontstaan dat de gevolgen van de onthullingen weliswaar lastig zijn voor de regering, maar de belangen van de VS op lange termijn niet of nauwelijks hebben geschaad.